دانشگاه قمبنیان: پژوهش های راهبردی معماری و شهرسازی اسلامی3116-02041320260923Exploring the Jurisprudential and Ethical Responsibilities of Islamic Urban Management in Confronting the Damages of the Ramadan Warبازخوانی مسئولیت‌های فقهی و اخلاقی مدیریت شهری اسلامی در مواجهه با خسارات جنگ رمضان128479810.22091/bonyan.2026.16058.1023FAامینامینی کاشانیدکتری شهرسازی اسلامی، گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.0000-0002-4705-8600Journal Article20260520Contemporary wars, particularly the Ramadan War, have demonstrated that cities and urban infrastructures are primary arenas of political, economic, and psychological conflict. In such conditions, urban management extends beyond providing public services and assumes a pivotal role in maintaining social order, supporting citizens, reconstructing urban spaces, and enhancing resilience. This study aims to reinterpret the jurisprudential and ethical responsibilities of Islamic urban management in addressing the damages caused by the Ramadan War. The research employs a qualitative descriptive-analytical approach. Data were collected through documentary studies, analysis of Islamic jurisprudential and ethical sources, crisis management documents, and semi-structured interviews with experts in Islamic jurisprudence, urban management, crisis management, and political geography. Data were analyzed using thematic analysis and three-stage coding. The findings reveal that Islamic jurisprudential principles such as La-Zarar (no harm), Itlaf (liability for destruction), Tasbib (causation), preservation of social order, and negation of hardship provide a strong foundation for defining the responsibilities of urban management during wartime. Moreover, ethical principles including justice, benevolence, human dignity, protection of the vulnerable, social responsibility, and non-discrimination establish a human-centered framework for urban crisis management. The study concludes that Islamic urban management in wartime should address not only physical reconstruction but also social cohesion, psychological support, equitable service distribution, and urban resilience. The novelty of this research lies in presenting an integrated framework based on Islamic jurisprudential and ethical foundations for urban management in contemporary wartime crises.جنگ‌های معاصر، به‌ویژه جنگ رمضان، نشان داده‌اند که شهرها و زیرساخت‌های شهری به یکی از اصلی‌ترین عرصه‌های درگیری و اعمال فشار سیاسی، اقتصادی و روانی تبدیل شده‌اند. در این شرایط، مدیریت شهری صرفاً نهادی اجرایی برای ارائه خدمات عمومی نیست، بلکه نقشی اساسی در حفظ نظم اجتماعی، حمایت از شهروندان، بازسازی شهری و ارتقای تاب‌آوری جامعه ایفا می‌نماید. پژوهش حاضر با هدف بازخوانی مسئولیت‌های فقهی و اخلاقی مدیریت شهری اسلامی در مواجهه با خسارات جنگ رمضان انجام شده است. این پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد توصیفی-تحلیلی است و دادههای آن از طریق مطالعات اسنادی، بررسی منابع فقهی و اخلاق اسلامی، تحلیل قوانین و اسناد مدیریت بحران و نیز مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه‌های فقه، حقوق اسلامی، مدیریت شهری، مدیریت بحران و جغرافیای سیاسی گردآوری شده است. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که قواعد فقهی همچون لاضرر، اتلاف، تسبیب، حفظ نظام و نفی عسر و حرج، ظرفیت گسترده‌ای برای تبیین مسئولیت‌های مدیریت شهری در شرایط جنگی دارند. همچنین اصول اخلاق اسلامی شامل عدالت، احسان، خیرخواهی، کرامت انسانی، حمایت از مستضعفین، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و منع تبعیض، چارچوبی انسان‌محور برای مدیریت بحران شهری فراهم می‌سازند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که مدیریت شهری اسلامی در شرایط جنگی باید علاوه بر بازسازی کالبدی، بر حفظ انسجام اجتماعی، حمایت روانی و اجتماعی، توزیع عادلانه خدمات و ارتقای تاب‌آوری شهری نیز تمرکز داشته باشد. نوآوری پژوهش حاضر در ارائه چارچوبی تلفیقی از مبانی فقهی و اخلاق اسلامی برای تبیین الگوی مدیریت شهری در مواجهه با خسارات جنگ‌های معاصر است.https://bonyan.qom.ac.ir/article_4798_124583eee97b533784e95218b47ed0e4.pdfدانشگاه قمبنیان: پژوهش های راهبردی معماری و شهرسازی اسلامی3116-02041320260923An Environmental Psychology Analysis of Traditional Iranian Architectural Identity: The Case of Vakil Mosque in Shirazتحلیل هویت معماری سنتی ایران از منظر روانشناسی محیطی: مطالعه موردی مسجد وکیل شیراز2944479910.22091/bonyan.2026.16010.1022FAهادیکشمیریدانشیار گروه معماری،دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسللامی واحد شیراز، شیراز، ایران.0000-0001-9992-0090امیرعلیصبوریکارشناس ارشد معماری، گروه معماری، دانشکده مهندسی، مؤسسه آموزش عالی حافظ، شیراز، ایران.0000-0001-6739-7637Journal Article20260516This study aims to elucidate the dimensions of place identity in traditional Iranian architecture by utilizing theoretical frameworks of environmental psychology. The present study was designed using a mixed-methods (qualitative-quantitative) approach, specifically a sequential exploratory design. In the qualitative phase, data were collected through systematic observation and semi-structured interviews with 15 architecture experts and regular visitors to Vakil Mosque, and subsequently analyzed using thematic analysis. In the quantitative phase, a researcher-developed questionnaire, based on the qualitative findings, was administered to 284 visitors of Vakil Mosque in Shiraz. The content validity of the instrument was confirmed with a Content Validity Index (CVI) of 0.87, and its reliability was established using Cronbach’s alpha (α = 0.82). Data were analyzed using SPSS software, employing Pearson correlation and multiple regression analyses. Qualitative analysis yielded four main themes (spatial-sensory perception, cultural-religious meaning-making, social interactions, and emotional attachment to place) and 12 sub-themes. Quantitative findings revealed a significant positive correlation between environmental psychology components (natural lighting, geometric patterns, symmetry, and green spaces) and place identity (p < 0.01). The correlation coefficient between aesthetic perception and place attachment was 0.58, and between cultural meaning-making and place identity, it was 0.62. The regression model demonstrated that these variables collectively explain 47% of the variance in place identity. In Conclusion, Traditional Iranian architecture, through the intelligent integration of physical and semantic elements, provides a conducive environment for the formation of place identity. Applying environmental psychology frameworks in the analysis of historical buildings can lead to a deeper understanding of the mechanisms underlying identity formation.این پژوهش با هدف تبیین ابعاد هویت مکانی در معماری سنتی ایران با بهره‌گیری از چارچوب‌های نظری روانشناسی محیطی انجام شده است. پژوهش حاضر با رویکرد ترکیبی (کیفی ـ کمّی) و از نوع اکتشافی متوالی طراحی شد. در بخش کیفی، با استفاده از مشاهده نظام‌مند و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از متخصصان معماری و مراجعه‌کنندگان دائمی مسجد وکیل، داده‌ها گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شد. در بخش کمّی، پرسش‌نامه‌ای محقق ساخته براساس یافته‌های کیفی تدوین و میان 2۸۴ نفر از مراجعه‌کنندگان به مسجد وکیل شیراز توزیع شد. روایی محتوایی ابزار با شاخص CVI=0. 87 و پایایی آن با آلفای کرونباخ (α=0. 82) تأیید شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS و با استفاده از آزمون‌های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره تحلیل شدند. یافته‌ها: تحلیل کیفی منجربه استخراج ۴ مضمون اصلی (ادراک فضایی ـ حسی، معناسازی فرهنگی ـ مذهبی، تعاملات اجتماعی، و پیوند عاطفی با مکان) و ۱۲ مضمون فرعی شد. یافته‌های کمّی نشان داد که بین مؤلفه‌های روانشناسی محیطی (نورپردازی طبیعی، الگوهای هندسی، تقارن، و فضای سبز) با هویت مکانی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (۰. ۰۱p>) ضریب همبستگی بین ادراک زیبایی‌شناختی و حس تعلق مکانی ۰. ۵۸ و بین معناسازی فرهنگی و هویت مکانی ۰. ۶۲ به دست آمد. مدل رگرسیونی نشان داد که این متغیرها در مجموع ۴۷٪ از واریانس هویت مکانی را تبیین می‌کنند. بر این اساس، معماری سنتی ایران با تلفیق هوشمندانه عناصر کالبدی و معنایی، بستر مناسبی برای شکلگیری هویت مکانی فراهم می‌آورد. به‌کارگیری چارچوب‌های روانشناسی محیطی در تحلیل بناهای تاریخی میتواند به درک عمیق‌تری از مکانیسم‌های شکل‌دهی هویت منجر شود.https://bonyan.qom.ac.ir/article_4799_2d5be63e90fbc97978b318ed6da2bae7.pdfدانشگاه قمبنیان: پژوهش های راهبردی معماری و شهرسازی اسلامی3116-02041320260923Prioritizing Social Resilience Components in low-cost Housing Design (Case study: Informal settlement area of Bagh Khalaj of Arak)اولویت‌بندی مؤلفه‌های تاب‌آوری اجتماعی در طراحی مسکن ارزان‌قیمت (مطالعۀ موردی: سکونتگاه غیررسمی باغ خلج اراک)4561480010.22091/bonyan.2026.15477.1012FAفاطمهمحمودیکارشناسی ارشد معماری، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.روح الهرحیمیدانشیار، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.0000-0003-0597-6160Journal Article20260221This research aims to utilize the concept of social resilience and its key influential components in the design of affordable housing, aiming to enhance social resilience within the Bagh Khalaj informal settlement in Arak.Today, with the rapid population growth and uncontrolled migration from rural areas to major cities, we are witnessing the emergence and expansion of informal and deteriorated urban areas. These marginalized zones represent parts of the city that have been neglected, where living and housing conditions are extremely inadequate. Informal settlements, as a complex social issue, arise within an intricate network of interactions influenced by various factors. The presence of multiple problems and socio-economic crises has drawn attention to the concept of social resilience and crisis management within these settlements. Social resilience, as one dimension of overall resilience, refers to the capacity of individuals and communities to adapt and adjust to changing conditions. The research method is applied in nature and adopts an analytical–interpretive research method. Data were collected through library research and questionnaires. A total of 384 questionnaires were distributed within the study area, and the collected data were analyzed using SPSS software. In addition, using the Analytic Hierarchy Process (AHP) method, the components of social resilience were compared in pairs and prioritized according to their importance in the design process. Findings indicate that the level of social resilience was assessed to be below the desired threshold. However, by integrating the key components of social resilience into housing design, it is possible to create residential environments that promote and strengthen social resilience. This study thus contributes to the theoretical framework of social resilience and suggests practical strategies for designing affordable housing in informal urban settlements.هدف این پژوهش بهره‌گیری از تاب‌آوری اجتماعی و مؤلفه‌های مهم و تأثیرگذار آن در طراحی مسکن ارزان‌قیمت و ارتقای تاب‌آوری اجتماعی در محدوده حاشیه‌نشین باغ خلج اراک است. امروزه با رشد جمعیت و مهاجرت بی‌رویه از روستا به شهرهای بزرگ، شاهد بروز و گسترش مناطق حاشیه‌نشین و فرسوده شهری هستیم. مناطق حاشیه‌نشین، فضاهایی از شهر هستند که مورد غفلت واقع شدند و شرایط زندگی و مسکن در آنها بسیار نامناسب است. حاشیه‌نشینی به‌عنوان یک معضل اجتماعی پیچیده در بستری از تعاملات متأثر از عوامل مختلف شکل می‌گیرد. وجود مشکلات مختلف و بحران‌های اقتصادی و اجتماعی توجه را به مفهوم تاب‌آوری اجتماعی و مدیریت بحران در این سکونتگاه‌ها جلب می‌کند. تاب‌آوری اجتماعی یکی از ابعاد تاب‌آوری است که از توانایی‌های افراد و جوامع صحبت می‌کند که سازگاری و تطبیق با شرایط را در برخواهد داشت. روش پژوهش از نوع کاربردی و روش تحقیق تحلیلی تفسیری است و برای جمعآوری داده‌ها از روش کتابخانه‌ای و پرسش‌نامه استفاده شد. تعداد ۳۸۴ پرسش‌نامه در محدوده پژوهش توزیع شد و دادههای حاصل از آن در نرم‌افزار SPSS مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین با استفاده از روش AHP، مؤلفه‌های تاب‌آوری اجتماعی به ترتیب درجه اهمیت آنها در طراحی، در یک مقایسه زوجی قرار گرفته و اولویت‌بندی شدند. نتایج نشان می‌دهد که سطح تاب‌آوری اجتماعی کمتر از حد مطلوب ارزیابی شد و میتوان با بهره‌گیری از مؤلفه‌های مهم تاب‌آوری اجتماعی مسکنی را طراحی کرد که میزان تاب‌آوری اجتماعی ارتقا یابد. این مطالعه به نظریه تاب‌آوری اجتماعی و راهکارهای عملی در طراحی مسکن ارزان‌قیمت میپردازد.https://bonyan.qom.ac.ir/article_4800_8d32f6fe1ba7b89584ef95bdaab94ae6.pdfدانشگاه قمبنیان: پژوهش های راهبردی معماری و شهرسازی اسلامی3116-02041320260923The Typology of the Sábáts (Finas) in the Historical Context of Shooshtar Cityگونه شناسی ساباطهای بافت تاریخی شوشتر6285480110.22091/bonyan.2026.15939.1021FAحامدحیاتیاستادیار گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران.0000-0002-6249-0549فریدخراسانیکارشناسی ارشد، پژوهشگر معماری اسلامی، اهواز، ایران.سارارمضاندانشجوی کارشناسی ارشد معماری اسلامی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران.0009-0002-9336-661Xمرضیهالزهرانصیرپوراستادیار گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران.0000-0001-8206-1082Journal Article20260510Sábáts are architectural elements in urban spaces that cover parts of passages. These structures, found in many historic cities such as Shooshtar, shape the city’s unique spatial identity. Despite their architectural value, no comprehensive research has yet examined the historical context or typological characteristics of Shooshtar’s Sábáts. This study aims to identify and analyze their typology. Initially, theories related to typological discourse were reviewed, adopting the definition of typology as a multidimensional representation composed of physical elements and embedded schemas. In Shooshtar’s local architecture, diverse environmental conditions have produced various types of Sábáts, providing the cases analyzed in this research. The main objective is to determine their typological classification. These structures exhibit distinct design codes in plan, façade, and materials, typical of urban fabrics in hot–dry and semi ـ humid climates. Since most studied samples date back to earlier historical periods, the findings can be generalized to similar climatic regions and applied in contemporary architectural design. Considering the multifunctional nature of Sábáts, the study highlights their potential role in sustainable urban architecture and as models for physical design. The research investigates how historical Sábáts can be categorized according to their geographical and urban characteristics. The theoretical framework thus relies on the influence of environmental and urban factors on their formation. Adopting a case study strategy with descriptive–analytical techniques, data were gathered through documentary and field research. Fourteen Sábáts were purposefully selected and categorized. Findings indicate that their typology can be defined in four dimensions: climatic, physical ـ somatic, socio ـ cultural, and spatial, each offering insights applicable to revitalizing Iranian traditional architecture.یکی از عناصر معمارانه فضاهای شهری که بخشی از معبر را سرپوشیده کرده، ساباطها هستند. ساباطها ساختارهایی در کوچه و گذرها هستند که هنوز در بسیاری شهرهای تاریخی مانند شوشتر یافت میشوند. ببراساس بررسیهای صورت‌گرفته، تاکنون پژوهشی که به مطالعة ساباطهای بافت تاریخی شوشتر و به‌خصوص تحلیلهای گونه‌شناسانة این عناصر ارزشمند پرداخته باشد، انجام نگرفته است؛ لذا پژوهش حاضر برای نخستین‌بار به شناخت و بررسی و گونهشناسی ساباطهای این شهر میپردازد. بدین منظور ابتدا نظریههای موجود در گفتمان گونهشناسی بررسی و بر این اساس این تعریف که گونه را شِمایی چندبعدی مرکب از اندامهای کالبدی و طرحوارههای عجین‌شده با اندامها میداند، مناسب تشخیص داده شد. در معماری بومی شوشتر به‌دلیل شرایط متنوع محیطی، گونههای مختلفی از ساباطها شکل گرفته است که موضوع موردبررسی در این پژوهش است. هدف از این پژوهش شناخت و سپس گونهشناسی ساباطهای تاریخی در شهر شوشتر است؛ با طرح این پرسش که ساباطهای تاریخی را ببراساس ویژگیهای محیط جغرافیایی و شهری به چندگونه میتوان طبقهبندی کرد؟ چارچوب نظری تحقیق ببراساس نقش خصوصیات محیط طبیعی محلی و همچنین محیط شهری در چگونگی شکلگیری ساباطهای تاریخی استوار است. روش تحقیق، موردپژوهی با استفاده از راهکارهای ترکیبی است که برای انجام آن از تکنیکهای تحلیلی توصیفی استفاده میشود. گردآوری اطلاعات به دو شکل اسنادی و میدانی صورت گرفته است. به این صورت که ساباطهای تاریخی به‌طور هدفمند انتخاب و طبقهبندی شدند. نتایج حاصل از این مطالعه حاکی از قابلیت گونهبندی ساباط به گونههای اقلیمی، شکلی ـ کالبدی، فرهنگی ـ اجتماعی و فضاگرا است که نتایج مربوط به هر گونه ارائه شده است. https://bonyan.qom.ac.ir/article_4801_06fdcb4a167a37c80f3efc4027408837.pdfدانشگاه قمبنیان: پژوهش های راهبردی معماری و شهرسازی اسلامی3116-02041320260923Comparative Analysis of Design Formation in Traditional Iranian and Contemporary Sustainable Architectureواکاوی وجوه اشتراک و افتراق در فرایند شکلگیری طرح‌های معماری دو سبک سنتی ایرانی و معماری پایدار معاصر8698480210.22091/bonyan.2026.15490.1013FAمریمصفاردانشجوی کارشناسی ارشد معماری، مؤسسۀ آموزش عالی جهاد دانشگاهی خوزستان، اهواز، ایران.0009-0003-7807-0885محمدعلیکاظم زاده رائفنویسنده مسئول، استادیار، عضو هیئت علمی گروه مهندسی معماری مؤسسۀ آموزش عالی جهاد دانشگاهی خوزستان، اهواز، ایران.0000-0002-3666-5907Journal Article20260223Iranian traditional architecture is the outcome of centuries ofenvironmental,cultural,andclimaticexperience. Throughout its formative process, it developed intelligent strategies for achieving human comfort and establishing harmony with nature. In contrast, sustainable architecture, drawing on scientific approaches, modern technologies, and growing environmental concerns, seeks to minimize the adverse impacts of construction on the environment while improving the quality of human life. This study aims to investigate the similarities and differences in the design ـ formation processes of traditional Iranian architecture and contemporary sustainable architecture. The research adopts a qualitative methodology based on library research, a descriptive ـ analytical approach, and comparative analysis. In this process, the principal factors influencing the formation of architectural designs in both approaches were identified, extracted, and comparatively analyzed. The findings indicate that both approaches share fundamental principles, including responsiveness to climate, efficient use of natural resources, respect for the natural context, and the provision of thermal comfort. Nevertheless, traditional Iranian architecture pursues these objectives through indigenous knowledge, accumulated experience, and empirical methods, whereas contemporary sustainable architecture addresses them systematically and quantitatively through scientific analysis, performance assessment, and advanced technologies. Furthermore, significant differences can be observed in the design process, material selection, scale of intervention, and the role of technology. Ultimately, the study emphasizes that reinterpreting and integrating the principles of traditional Iranian architecture with the scientific and technological achievements of contemporary sustainable architecture can contribute to the development of efficient, identity ـ oriented, and environmentally responsive design models for contemporary architecture.معماری سنتی ایران حاصل قرن‌ها تجربه زیست‌محیطی، فرهنگی و اقلیمی است و در فرایند شکلگیری خود، راهکارهایی هوشمندانه برای دستیابی به آسایش انسان و هماهنگی با طبیعت ارائه کرده است. در مقابل، معماری پایدار با تکیه بر رویکردهای علمی، فناوری‌های نوین و دغدغه‌های زیست‌محیطی، در پی کاهش اثرات منفی ساخت‌وساز بر محیط و ارتقای کیفیت زندگی انسان است. این مقاله با هدف واکاوی وجوه اشتراک و افتراق در فرایند شکلگیری طرح‌های معماری سنتی ایرانی و معماری پایدار معاصر تدوین شده است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای، توصیفی ـ تحلیلی و مقایسه‌ای است که در آن، مؤلفه‌های مؤثر بر فرایند شکلگیری طرح در معماری سنتی ایران و معماری پایدار معاصر استخراج و به‌صورت تطبیقی تحلیل شده‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که هر دو رویکرد در اصولی همچون توجه به اقلیم، استفاده بهینه از منابع طبیعی، احترام به بستر طبیعی و تأمین آسایش حرارتی اشتراک دارند؛ با این تفاوت که معماری سنتی ایرانی این اهداف را به‌صورت تجربی و بومی، و معماری پایدار معاصر به‌صورت نظام‌مند، محاسباتی و با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین دنبال می‌کند. همچنین تفاوت‌هایی در فرایند طراحی، نوع مصالح، مقیاس مداخلات و نقش فناوری میان این دو رویکرد مشاهده میشود. در نهایت، مقاله بر این نکته تأکید دارد که بازخوانی و تلفیق اصول معماری سنتی ایرانی و معماری پایدار معاصر میتواند به خلق الگوهای طراحی کارآمد، هویت‌مند و سازگار با محیط‌زیست در معماری امروز منجر شود.https://bonyan.qom.ac.ir/article_4802_bd151206bf79c7bce9ef1dcd683b51f9.pdfدانشگاه قمبنیان: پژوهش های راهبردی معماری و شهرسازی اسلامی3116-02041320260923Developing Effective Design Strategies For “Social Vitality” In Apartment Housing For Married Students (Case Example: Imam Javad Collection Of Isfahan University Of Technology)تدوین راهبردهای طراحی مؤثر بر«سرزندگی اجتماعی» در مسکن آپارتمانی دانشجویان متأهل (نمونه موردی: کوی امام جواد علیه السلام دانشگاه صنعتی اصفهان)99119480510.22091/bonyan.2026.16142.1026FAفاطمهآهنگریمربی، گروه معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.لیلیکریمی فرددانشیار، گروه معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.0000-0001-6112-2050ژیلارضاخانیاستادیار، گروه معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.0000-0002-3153-0042بهرنگمرادیاستادیار، گروه معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.0000-0003-1537-055XJournal Article20260530The environmental conditions in the apartment housing of married students are of particular importance compared to the dormitories of single people. This is because the conditions of studying while living a married life far from home can be considered a kind of crisis for the student, and the more the living space can better meet the environmental needs, the more effective it will be on the student's academic performance. The existence of vitality as one of these environmental conditions will be an important factor affecting the joy and happiness of families and the individual student. The purpose of this research; The study aims to investigate the level and quality of vitality in the apartment housing of married students, and the sample under study is” Apartment housing of married students of Isfahan State University of Technology (first 5 blocks of Imam Javad (AS) (Alley). The method of conducting this research is a descriptive-analytical survey method, and the tools used to collect the necessary information were questionnaires, observations, and interviews. Also, first, the correlation coefficient and the significance level of each variable with vitality were measured using SPSS software, then the data obtained were analyzed using a bar chart from Office software. Finally, the level of satisfaction and dissatisfaction of people living in the study area with the desired items was measured in a conceptual model that included two social and design dimensions. The existing micro-dimensions that were proposed, which include mass communication, activities, attractiveness and flexibility (social dimension) and readability, physical, functional, and safety (design dimension), are presented, with the highest level of satisfaction with activities and the highest level of dissatisfaction with performance. The results obtained are presented in the form of strategies regarding environmental conditions based on creating a sense of social vitality based on the micro-dimensional variables proposed for apartment housing for married students. شرایط محیطی موجود در مسکن آپارتمانی دانشجویان متأهل نسبت به خوابگاههای افراد مجرد، از اهمیت ویژهای برخوردارند. به این دلیل که شرایط همزمان تحصیل در کنار زندگی متأهلی دور از شهر خود میتواند برای دانشجو نوعی بحران تلقی شود که هر چقدر فضای سکونت بتواند نیازهای محیطی را بهتر پاسخگو باشد، بر بازدهی تحصیلی دانشجو مؤثرتر خواهد بود. وجود سرزندگی به‌عنوان یکی از این شرایط محیطی از عواملی مهم و تأثیرگذار بر نشاط و شادی خانوادهها و فرد دانشجو خواهد بود. هدف در این پژوهش؛ بررسی میزان و کیفیت موجود سرزندگی در مسکن آپارتمانی دانشجویان متأهل است که نمونه تحت مطالعۀ« مسکن آپارتمانی دانشجویان متأهل دانشگاه دولتی صنعتی اصفهان (5 بلوک اولیه کوی امام جواد (ع))» است. روش انجام این پژوهش به‌صورت روش توصیفی ـ تحلیلی از نوع پیمایشی است و ابزار مورداستفاده در جمعآوری اطلاعات لازم پرسش‌نامه، مشاهده و مصاحبه بوده است. همچنین ابتدا با نرم‌افزار spss میزان ضریب همبستگی و میزان معناداری هر متغییر با سرزندگی سنجیده شده سپس تحلیل دادههای به‌دست‌آمده با نمودار میلهای از نرم‌افزار office انجام شده است. در انتها میزان رضایتمندی و نارضایتمندی افراد ساکن در محدوده موردمطالعه نسبت به موارد موردنظر در مدل مفهومی که شامل دو بعد اجتماعی و طراحی بود سنجیده شده است. ریز بعدهای مطرح شده موجود که شامل ارتباطات جمعی، فعالیتها، جذابیت و انعطافپذیری (بعد اجتماعی) و خوانایی، کالبدی، عملکردی و ایمنی (بعد طراحی) ارائه شده که بیشترین میزان رضایتمندی نسبت به فعالیتها و بیشترین میزان نارضایتمندی نسبت به عملکردی است. نتایج به‌دست‌آمده در قالب راهبردهایی درخصوص شرایط محیطی بر مبنای ایجاد حس سرزندگی اجتماعی بر مبنای متغیرهای ریز بعدهای مطرح‌شده برای مسکن آپارتمانی دانشجویان متأهل ارائه شده است.دانشگاه قمبنیان: پژوهش های راهبردی معماری و شهرسازی اسلامی3116-02041320260923Grounded Theory, Generating A Theory Based On Context And Literatureگرانددتئوری، تولید نظریه بر مبنای متن و ادبیات تحقیق120135480310.22091/bonyan.2026.16140.1025FAامینعبدمجیریاستادیار گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران.Journal Article20260527Appropriate research method to analyze various data in architecture is one of the researchers' challenges in this field. The most important point in this area is finding a way to promote the researcher potency for using simultaneously case studies and the literature. This can be done in the methods that are based on the context of architecture and try to construct a theory from it and analysis of the literature. Perhaps In some cases, the hypotheses obtained during the investigation. Therefore, several solutions have been presented that one of the successful examples is grounded theory. Grounded theory is a method based on the data derived from the context and its systematic analysis in front of other theories. This paper tries to present the capabilities of this method in base on current researches in various fields. For this, by comparative studying various research, principles, disciplines and the process of grounded theory will be identified. What is important for researchers in analysis of this method is considering the stages and the guiding principles of a grounded theory research that are hierarchically accomplished.روش تحقیق مناسب در تحلیل دادههای مختلف معماری از جمله چالشهای پژوهشگران این حیطه محسوب میشود. مهمترین نکته در این عرصه یافتن روشی برای ارتقاء توان محقق در استفاده همزمان شواهد میدانی و در عین حال نظریات و ادبیات موضوع تحقیق است. این امر بر پایه روشهایی میتواند صورت پذیرد که تعهد به متن معماری را مورد توجه قرار دهند و سعی بر تبلور یک نظریه بر مبنای آن و تایید پیشینه تحقیق داشته باشند و چه بسا در مواردی فرضیه‌ها نیز در طی تحقیق به دست می‌آیند. از همین رو راه‌حلهای متعددی ارائه شده است که از نمونه‌های موفق آن روش گرانددتئوری است. گرانددتئوری روشی بر مبنای دادههای برآمده از متن و در عین حال تحلیل سیستماتیک آنها در مواجهه با سایر نظریات است. در این مقاله سعی در ارائه توانمندیهای این روش بر مبنای تحقیقات جاری در حوزه‌های مختلف است. جهت این امر با مطالعه تطبیقی پژوهشهای متعدد، اصول و محورهای روش مذکور شناسایی و روند کلی آن ترسیم میشود. آنچه در انتهای مقالهو پس از بررسی این روش برای پژوهشگران مفید واقع خواهد بود تدوین مراحل و اصول هدایت یک تحقیق زمینه‌گرا است که به صورت سلسله مراتبی به انجام می‌رسد.https://bonyan.qom.ac.ir/article_4803_c4955e040bd55877c3afc68296e4f77a.pdf